Seðlabankinn hækkar vexti til að sporna við verðbólgu af völdum vaxtahækkana

Peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands ákvað í morgun að hækka stýrivexti um 0,5 prósentustig. Í yfirlýsingu nefndarinnar segir að verðbólga hafi reynst þrálátari en vonir stóðu til, einkum vegna hækkandi húsnæðiskostnaðar, sem rekja megi til hárra vaxta.

„Þetta er í raun mjög einfalt,“ segir hagfræðingur bankans. „Vextirnir hækka verðbólguna og verðbólgan kallar á hærri vexti. Ef við höldum þessu nógu lengi áfram hljóta tölurnar að gefast upp á endanum.“

Aðspurður hvort orsakasambandið gæti mögulega verið á hinn veginn segir hann að það hafi verið skoðað. „Það var ekki í líkaninu.“

Heimilin hafa brugðist við með ýmsum hætti. Fjölskylda í Kópavogi hefur tekið upp þá reglu að ræða aldrei greiðslubyrði við kvöldmatarborðið, „af tillitssemi við börnin“. Önnur fjölskylda í Mosfellsbæ hefur hætt að opna heimabankann og segist aldrei hafa liðið betur.

Viðskiptabankarnir skiluðu metafkomu þriðja ársfjórðunginn í röð og hafa af því tilefni hækkað þjónustugjöld „til að mæta óvissu í efnahagsumhverfinu“.

Verðbólgan sjálf, sem veitti Mysunni sjaldgæft viðtal, skilur ekki lætin. „Það eru allir alltaf að tala um að ná mér niður,“ segir hún. „Ég hef verið hér síðan 1970. Ég er jafn mikill hluti af íslenskri menningu og laufabrauð og ullarsokkar.“

Matvöruverslanir hafa brugðist við ástandinu með rafrænum verðmerkingum sem uppfærast á meðan viðskiptavinir standa við hilluna. Að sögn verslunarstjóra í Garðabæ hækkaði mjólkurlítrinn tvisvar á meðan einn viðskiptavinur var að gera upp á milli léttmjólkur og nýmjólkur.

Næsta vaxtaákvörðun verður kynnt eftir sex vikur. Peningastefnunefnd segir allar leiðir koma til greina, „nema þær sem fela í sér lækkun“.